|
Przegląd
Elektrotechniczny
rok LII,
4/1976
sylwetki zasłużonych
elektryków
Inż. EDWARD
POTEMPSKI
(1876—1936)
Edward
Potempski urodził się 27 marca 1876 r. w Warszawie, gimnazjum ukończył w Kijowie
(1894), stopień inżyniera mechanika uzyskał na politechnice w Rydze (1902), po
czym na politechnice w Karlsruhe otrzymał tytuł inżyniera elektryka (1903). Po powrocie do Warszawy inż. E. Potempski
rozpoczął pracę zawodową przy budowie miejskiej sieci telefonicznej, a później
kierował robotami przy urządzaniu centralnej stacji telefonów Towarzystwa
Akcyjnego „Cedergren" gdzie pracował do roku 1906. Następnie został zastępcą
dyrektora technicznego budowy pierwszej polskiej fabryki żarówek CYRKON, która
rozpoczęła produkcję żarówek z włóknem wolframowym, zamiast dotychczas
stosowanego włókna węglowego. W latach 1911
—
1916 oraz 1920
—
1924 pełnił funkcję dyrektora technicznego
tejże fabryki, wnosząc wielki wkład pracy w jej rozwój. Gdy w 1926 r. fabryka
CYRKON została przekształcona na Zjednoczoną Fabrykę żarówek TUNGSRAM, inż. E.
Potempski pozostał do końca życia członkiem jej zarządu.
W latach 1917
—
1920 inż. E. Potempski przebywał
—
ze względów rodzinnych
—
w Chlewiskach k. Szydłowca (rejon Zagłębia
Staropolskiego w Górach Świętokrzyskich), gdzie zarządzał dużymi posiadłościami
przemysłowo-rolniczymi (kopalnia rudy, huta, folwarki i lasy), wykazując w
trudnych warunkach wojennych duże zdolności organizacyjne i umiejętność
postępowania z pracownikami.
W latach 1924— 1930 był dyrektorem technicznym centrali największego wówczas w
kraju przedsiębiorstwa maszyn elektrycznych Polskich Zakładów Elektrycznych
BROWN-BOWERI, następnie dyrektorem Polskiego Związku Przedsiębiorstw
Elektrotechnicznych, a w ostatnich latach życia kierował działem propagandy i
taryf w Elektrowni Miejskiej w Warszawie.
Oprócz pracy zawodowej inż. E. Potempski prowadził na Politechnice Warszawskiej
(od roku 1921 aż do śmierci) wykłady z dziedziny oświetlenia elektrycznego,
akumulatorów i prostowników. Zapisał się w pamięci szerokiej rzeszy przyszłych
elektryków jako wielki przyjaciel młodzieży.
Inż. Edward Potempski wykazywał od lat młodzieńczych wszechstronne
zainteresowania. Między innymi w latach 1894-1900 zajmował się
kompozycją
szachową, układając zadania problemowe (przeważnie trzychodówki), które były
publikowane i nagradzane w „Kurierze Warszawskim”. Brał udział w życiu
akademickiej korporacji „Arkonia” w Rydze, pozostał czynnym członkiem jej Koła
Filistrów w Warszawie, a także Koła Filistrów Związku Akademików Gdańskich
„Wisła”. Był również działaczem wielu instytucji, organizacji społecznych i
stowarzyszeń, jak Stowarzyszenie Techników Polskich (członek rady, zarządu i
sekretarz sądu koleżeńskiego). Polski Związek Przedsiębiorstw
Elektrotechnicznych (członek rady), Małopolska Fabryka żarówek ŻAREG we Lwowie
(prezes rady nadzorczej), Organizacja Gospodarki Świetlnej (prezes zarządu),
Polski Związek Przemysłowców Metalowych, Szkoła Dokształcająca Zawodowa dla
Monterów Elektryków przy Muzeum Przemysłu I Techniki (członek rady opiekuńczej),
Sąd Okręgowy w Warszawie (sędzia handlowy). Był też członkiem komitetu
redakcyjnego czasopisma „Światło
i Siła”, autorem wielu publikacji na temat
oświetlenia elektrycznego w „Przeglądzie
Technicznym”, „Przeglądzie Elektrotechnicznym”
i
„Rzemiośle”,
oraz w wydawnictwie czeskim pt.
„Elektrotechnika y Polsku”
(Praha 1933). Opracował I wygłosił sporo odczytów
i referatów, zwłaszcza o produkcji żarówek i technice oświetleniowej m.in. na
akademiach ku czci wynalazcy żarówki Tomasza Edisona w latach 1929 I 1931.
Inż. Edward Potempski był współzałożycielem i czynnym działaczem Stowarzyszenia
Elektryków Polskich (SEP) jako długoletni członek komisji rewizyjnej Zarządu
Głównego SEP, przewodniczący Komisji Lamp Elektrycznych Polskiego Komitetu
Elektrotechnicznego, a potem Komisji żarówek Centralnej Komisji Normalizacji
Elektrotechnicznej SEP, członek zarządu Biura Oświetleniowego SEP oraz Polskiego
Komitetu Oświetleniowego SEP. Współuczestniczył w pracach nad normalizacją
żarówek. Podczas pierwszego wspólnego zjazdu elektryków polskich i czeskich SEP
i ESC w Warszawie (1933) przewodniczył obradom sekcji oświetlenia i jako członek
komitetu wystawy elektrotechnicznej patronował urządzeniu stoiska fabryk żarówek
polskich.
|
